rok 1947 / MCMXLVII
XIX wiek · XX wiek · XXI wiek
1945 « 1946 « 1947 » 1948 » 1949
Wydarzenia w Polsce
- 1 stycznia
- 4 stycznia - w Warszawie rozpoczął się proces dowódców WiN, w tym Franciszeka Niepokólczyckiego.
- 8 stycznia - odbyła się premiera filmu Leonarda Buczkowskiego pt. Zakazane piosenki.
- 19 stycznia - odbyły się sfałszowane przez ówczesne władze wybory do Sejmu Ustawodawczego.
- 3 lutego - zapadł wyrok w procesie 10 przywódców I Zarządu Głównego WiN, na liście skazanych znaleźli się m.in.: Marian Gołębiewski - kara śmierci, Jan Rzepecki, Antoni Sanojec i Emilia Malessa (8 z 10 oskarżonych było odznaczonych Virtuti Militari).
- 15 lutego - ppłk Stanisław Kasznica, ostatni dowódca Narodowych Sił Zbrojnych, został aresztowany przez UB.
- 19 lutego - Sejm Ustawodawczy uchwalił Małą Konstytucję.
- 22 lutego - na mocy amnestii zwolniono ponad 26 tys. więźniów, ujawniło się wówczas ok. 30 tys. żołnierzy podziemia (którzy wkrótce ponownie trafili do więzień).
- 28 marca - w zasadzce oddziału Ukraińskiej Powstańczej Armii pod Baligrodem zginął wiceminister obrony narodowej, gen. Karol Świerczewski. Śmierć generała była jedną z przyczyn rozpoczęcia akcji „Wisła”, wymierzonej przeciwko ludności i partyzantom ukraińskim.
- 13 kwietnia - Polska Partia Robotnicza rozpoczęła akcję nazywaną "bitwą o handel". Zakładała ona silny rozwój handlu państwowego, reorganizację spółdzielczości, znaczne ograniczenie handlu prywatnego i kontrolę cen. Doprowadziło to do znacznych trudności w zaopatrzeniu ludności w towary.
- 27 kwietnia - w Poznaniu rozpoczęły się pierwsze powojenne targi międzynarodowe.
- 28 kwietnia - na polecenie komunistycznych władz Wojsko Polskie wspierane przez MO, ORMO, UB, KBW i WOP rozpoczęły przymusowe przesiedlenie ludności ukraińskiej z ziem południowo-wschodniej Polski na "Ziemie Odzyskane" (Akcja "Wisła").
- 30 kwietnia - wyprodukowano pierwszy po II wojnie światowej polski traktor typu Ursus.
- 3 lipca
- Sejm przyjął ustawę o odbudowie Warszawy.
- przybyły potajemnie z emigracji działacz narodowy Adam Doboszyński został aresztowany, torturowany, skazany na śmierć i stracony (29 lipca 1947).
- 9 lipca - Polska pod naciskiem Związku Radzieckiego odrzuciła zaproszenie na konferencję w sprawie planu Marshalla. Rząd polski wystosował do rządów Wielkiej Brytanii i Francji notę protestacyjną przeciwko uprzywilejowaniu Niemiec w tym planie.
- 27 lipca - Wincenty Pstrowski ogłosił list otwarty do górników, w którym wzywał do "współzawodnictwa pracy i przekraczania norm".
- 10 września - Wojskowy Sąd Rejonowy w Krakowie wydał wyrok ws. przywódców: PSL (Stanisław Mierzwa, Karol Buczek) i WiN (ppłk Franciszek Niepokólczycki). Sądzono 17 osób, zapadło 8 wyroków śmierci, ostatecznie zamordowano 3 byłych legionistów (byli to: Alojzy Kaczmarczyk, Józef Ostafin i Walerian Tumanowicz - wszyscy byli kawalerami Virtuti Militari.
- 20 października
- polska reprezentacja piłki nożnej poniosła klęskę 1:7 w wyjazdowym spotkaniu z Jugosławią.
- do stolicy sprawdzono 28 francuskich autobusów marki "Chausson".
- 21 października - przywódca PSL, Stanisław Mikołajczyk, unikając aresztowania przedostał się do Europy Zachodniej (wywieziony w kryjówce na skrzyni samochodu ciężarowego Ambasady Brytyjskiej z Warszawy do Gdyni).
- 15 listopada - mjr Hieronim Dekutowski ps. Zapora, działający na Lubelszczyźnie, aresztowany i zamordowany na mocy wyroku sądowego.
- powstał klub piłkarski Wisła Płock.
- powstał klub piłkarski Chemik Kędzierzyn-Koźle.
- powstał klub piłkarski Śląsk Wrocław.
Wydarzenia na świecie
- 1 stycznia - połączenie brytyjskiej i amerykańskiej strefy okupacyjnej w Niemczech w jeden obszar gospodarczy - Bizonię.
- 10 stycznia - ONZ przejął kontrolę nad wolnym miastem Triest.
- 16 stycznia - Vincent Auriol prezydentem Francji.
- 3 lutego - w Snag (Yukon, Kanada) zanotowano -63°C, jest to najniższa temperatura w Ameryce Północnej.
- 25 lutego
- uchwałą Alianckiej Rady Kontroli ogłoszono likwidację państwa pruskiego.
- najbardziej tragiczna katastrofa w historii kolei japońskich, śmierć 184 pasażerów.
- 6 marca - zwodowano ciężki krążownik USS Newport News, pierwszy okręt wojenny wyposażony w urządzenia klimatyzacyjne (stocznia Newport News).
- 25 marca - eksplozja w kopalni węgla w amerykańskim miasteczku Centralia (Illinois), śmierć poniosło 111 górników.
- 28 kwietnia - w Nowym Jorku odbyło się pierwsze nadzwyczajne posiedzenie ONZ.
- 1 maja - w Portella della Ginestra na włoskiej wyspie Sycylia Ochotnicza Armia Niepodległej Sycylii (EVIS) dokonała masakry, zginęło 11 osób, a 56 zostało rannych.
- 5 czerwca - ogłoszenie Planu Marshalla.
- 17 czerwca - prezydent USA, Harry Truman, przedstawił w przemówieniu w Princeton zasady doktryny powstrzymywania (doktryna Trumana).
- 3 lipca - Incydent w Roswell
- 4 lipca - generał Kazimierz Tumidajski (ps. "Marcin"), komendant Okręgu Lubelskiego Armii Krajowej, został zamordowany podczas przymusowego dokarmiania w obozie internowanych w Diagiliewie, Riazanska Oblast, ZSRR
- 18 lipca - król Wielkiej Brytanii Jerzy VI podpisał ustawę o niepodległości Indii.
- 26 lipca - prezydent USA, Harry Truman, podpisał ustawę o utworzeniu Centralnej Agencji Wywiadowczej - CIA.
- 14 sierpnia - Indyjski Kongres Narodowy wyraził zgodę na podział Indii i utworzenie odrębnego państwa islamskiego, które nazwano Pakistanem.
- 20 sierpnia - zakończył się proces norymberski lekarzy oskarżonych o ludobójstwo.
- 1 października - apel prezydenta Trumana, aby Amerykanie zrezygnowali z jedzenia mięsa przez kilka dni w tygodniu, aby zaoszczędzone w ten sposób środki przekazać głodującym mieszkańcom Europy
- 22 października - początek indyjsko-pakistańskiej wojny o Kaszmir.
- 20 listopada - księżniczka Elżbieta, następczyni tronu Zjednoczonego Królestwa, poślubiła greckiego księcia Filipa.
- 29 listopada - na wniosek ONZ Palestyna została podzielona na część żydowską i arabską, które przekształciły się następnie w Izrael i arabską Palestynę.
- 3 grudnia - na Broadwayu odbyła się premiera sztuki Tramwaj zwany pożądaniem autorstwa. Tennessee Williamsa.
- 16 grudnia - skonstruowano pierwszy tranzystor.
- Opona bezdętkowa została zaprezentowana przez Goodrich Corporation w USA.
Urodzili się
- 3 stycznia - Seweryn Krajewski, polski muzyk
- 8 stycznia - David Bowie, gwiazda muzyki rockowej
- 17 stycznia – Józef Baran, poeta
- 30 stycznia – Małgorzata Braunek, polska aktorka
- 8 lutego - Ewa Złotowska, polska aktorka i reżyser dubbingu
- 23 lutego - Kazimierz Maranda, polski lekkoatleta
- 28 lutego - Włodzimierz Lubański, polski piłkarz
- 10 marca – Kim Campbell, premier Kanady
- 22 marca - Marek Bliziński, polski gitarzysta jazzowy (zm. 1989)
- 25 marca - Elton John, brytyjski muzyk
- 30 marca - Ryszard Kotla - dziennikarz, działacz i przewodnik turystyczny, czołowy znawca historii Pomorza Zachodniego
- 10 kwietnia – Halina Frąckowiak, polska piosenkarka i kompozytorka
- 15 kwietnia – Jacek Lech, polski piosenkarz (zm. 2007)
- 18 kwietnia – Jerzy Stuhr, polski aktor i reżyser
- 25 kwietnia - Johan Cruyff, holenderski piłkarz
- 29 kwietnia - Stanisława Celińska, polska aktorka
- 1 maja
- 21 maja - Leszek Teleszyński, polski aktor
- 25 maja
- 8 czerwca - Julie Driscoll, brytyjska wokalistka popowa, rockowa, jazzowa i eksperymentalna
- 9 czerwca - Bohdan Smoleń, polski komik i aktor
- 19 czerwca – Salman Rushdie, pisarz angielski
- 23 czerwca
- 2 lipca - Karol Strasburger, polski aktor
- 7 lipca - Gyanendra Bir Bikram Shah Dev, król Nepalu
- 19 lipca - Brian Harold May, muzyk brytyjski, gitarzysta zespołu Queen
- 20 lipca – Carlos Santana, meksykański gitarzysta i kompozytor muzyki rockowej
- 22 lipca – Marcin Wolski, polski pisarz
- 25 lipca - Aleksander Milinkiewicz, białoruski polityk
- 30 lipca - Arnold Schwarzenegger, amerykański aktor austriackiego pochodzenia, gubernator Kalifornii
- 1 sierpnia - Jacek Kleyff, polski bard, poeta, kompozytor, aktor i malarz
- 13 sierpnia - Bernard Lammek, profesor chemii, dziesiąty rektor Uniwersytetu Gdańskiego
- 22 sierpnia - Ryszard Bandosz, znany nieprofesjonalny twórca ekslibrisów
- 25 sierpnia - Keith Tippett, brytyjski pianista, aranżer, kompozytor i lider jazz-rockowy i jazzowy
- 14 września
- 19 września - Urszula Sipińska, polska piosenkarka, architekt
- 21 września – Stephen King, pisarz amerykański
- 7 października - Ks. Edward Nawrot, proboszcz parafii pw. św. Michała Archanioła i Wniebowzięcia NMP w Kiekrzu (zm. 2005)
- 23 października – Kazimierz Deyna, polski piłkarz (zm. 1989)
- 31 października - Andrzej Prus, polski aktor
- 7 listopada - Ron Leavitt, amerykański scenarzysta i producent filmowy (zm. 2008)
- 29 listopada - Andrzej Matul, polski lektor filmowy
- 8 grudnia - Wojciech Chudy, polski filozof, personalista, etyk, pedagog (zm. 2007)
- 16 grudnia – Anna Nehrebecka, polska aktorka teatralna i filmowa
- 21 grudnia - Paco de Lucía, hiszpański gitarzysta flamenco, wirtuoz
Zmarli
- 8 stycznia - Tadeusz Kutrzeba, generał armii II Rzeczypospolitej, dowodził Armią "Poznań" (ur. 1886)
- 9 stycznia - Karl Mannheim,socjolog niemiecki (ur. 1893)
- 25 stycznia - Al Capone, amerykański mafioso włoskiego pochodzenia (ur. 1899)
- 1 lutego - Stanisław Grolicki, polski aktor (ur. 1892)
- 28 marca - Karol Świerczewski, działacz komunistyczny, radziecki, hiszpański i polski generał (ur. 1897)
- 1 kwietnia - Jerzy II Glücksburg, król Grecji (ur. 1890)
- 7 kwietnia - Henry Ford, amerykański konstruktor i przemysłowiec (ur. 1863)
- 10 maja - Juliusz Osterwa, polski artysta aktor (ur. 1885)
- 17 maja - George Forbes, nowozelandzki polityk, w latach 1930-1935 premier Nowej Zelandii (ur. 1869)
- 9 czerwca - Władysław Raczkiewicz, polski polityk, w latach 1939-1947 prezydent Polski na emigracji (ur. 1885)
- 7 lipca - Anton Denikin, generał rosyjski (ur. 1872)
- 20 lipca - Karol Niedoba, polski nauczyciel i malarz, związany ze Śląskiem Cieszyńskim (ur. 1864)
- 28 sierpnia - Manolete, hiszpański matador (ur. 1917)
- 4 października - Max Planck, fizyk niemiecki (ur. 1858)
- 17 października - Henryk Hoyer, polski biolog (ur. 1864)
- 20 listopada - Wolfgang Borchert, niemiecki pisarz (ur. 1921)
- 28 listopada - Philippe Marie Leclerc, marszałek Francji (ur. 1902)
Zdarzenia astronomiczne
Nagrody Nobla
Sprawdź również
Święta ruchome
|
|
